مرتضى وفايى
57
تاريخ حديث شيعه ( از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز ) ( فارسى )
ناقصىاز آنها در نهج البلاغه آمده است و يا از نظر سيّد رضى رحمه الله پنهان ماندهاند و يا آن كه وى در نهج البلاغه به هر دليلى ذكرشان نكرده است . اين كتاب ، در شش باب تنظيم شده است ، باب اوّل ، در خطبهها و گفتارهاى طولانى است . باب دوم ، شامل نامهها و پيامهاى امام عليه السلام است . باب سوم ، شامل دعاها و مناجاتهاست . باب چهارم ، دربرگيرندهء وصايا و توصيههاست . باب پنجم ، شامل حكمتهاى كوتاه و بيانهاى مختصر است و باب ششم ، شامل اشعار امام عليه السلام است . تدوين اين مجموعه ، پانزده سال به طول انجاميده و در طول آن ، مؤلّف ، مدّعى است كه به بسيارى از مصادر نهج البلاغه در كتابهاى معتبر دست يافته است و اسناد و شواهد بسيارى براى بيشتر مطالب نهج البلاغه در مصادر سنّى و شيعه به دست آورده است . ايشان ، سخنانى را كه از امام عليه السلام نقل شده ، امّا مصدر معتبرى نداشتهاند و يا راوى آنها ، موثّق نبوده ، نياورده و نيز از آوردن عبارات منسوب به ايشان كه داراى اختلاط و آشفتگى الفاظ بودهاند ، خوددارى كرده است . مؤلّف ، تنها در صدد جمعآورى سخنان بليغ امام عليه السلام نبوده ؛ بلكه آنچه را به نظر او به سعادتْ رهنمون مىشده است ، چه بليغ باشد و چه نباشد ، جمعآورى نموده است . در ترتيب سخنان و عبارات امام عليه السلام سعى شده كه تاريخ صدور آنها لحاظ گردد ، حتّى اگر تقريبى و ظنّى باشد و آنچه زمان صدورش معلوم نبوده ، در پايان هر باب ، مستقلًا ذكر شده است . بر خلاف نهج البلاغه و به تبعيت از كتب حديثى ، تمام اسناد روايات ، ذكر شده است . منابع و مصادر اصلى روايات و اختلاف نقلها ، در پايان هر حديث در متن كتاب آمده و توضيحات اضافى و ديگر مصادر ، در پاورقى ذكر شده است .